Panik Atak Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Başa Çıkma Yolları

Panik atak, çoğu kişi için beklenmedik bir anda gelen, yoğun bedensel ve duygusal belirtilerle ortaya çıkan zorlayıcı bir deneyimdir. Kalp çarpıntısı, nefes alamama hissi ya da “kontrolü kaybediyorum” düşüncesiyle birlikte yaşanabilir.Bu deneyim çoğu zaman korkutucudur, ancak panik atak tek başına “tehlikeli” değildir. Bedenin, uzun süredir taşıdığı bir yükü artık tutmakta zorlandığını haber verme biçimlerinden biri olarak da düşünülebilir.

Bu yazıda panik atağın ne olduğu, nasıl yaşandığı ve bu süreçte nelerin yardımcı olabileceği üzerine birlikte bakacağız.

Panik Atak Nedir?

Panik atak, yoğun bir kaygı dalgasının kısa sürede yükselmesiyle ortaya çıkan bir durumdur. Bu sırada kişi, bedensel belirtilerin çok güçlü olması nedeniyle ciddi bir sağlık sorunu yaşadığını düşünebilir.

Panik ataklar genellikle birkaç dakika içinde zirveye ulaşır ve sonra yavaş yavaş azalır. Her ne kadar deneyim sırasında “asla geçmeyecek” gibi hissedilse de, panik atakların kendiliğinden sona erme özelliği vardır.

Bu süreçte yaşananlar, kişinin “zayıf” ya da “dayanıksız” olmasıyla ilgili değildir. Çoğu zaman bedenin tehdit algısı aşırı derecede aktive olmuştur.

Panik Atak Belirtileri Nelerdir?

Panik atak sırasında belirtiler kişiden kişiye değişebilir. En sık görülenler şunlardır:

·        Kalp çarpıntısı veya göğüste sıkışma hissi

·        Nefes alamama, boğulacak gibi olma hissi

·        Baş dönmesi, sersemlik

·        Terleme, titreme

·        Mide bulantısı

·        Ellerde ya da yüzde uyuşma

·        Kontrolü kaybetme ya da bayılma korkusu

·        Ölüm korkusu

Bu belirtiler çok gerçek ve yoğundur. Ancak yapılan tıbbi kontrollerde çoğu zaman altta yatan fiziksel bir sorun bulunmaz. Bu da kişinin yaşadığı deneyimi daha da kafa karıştırıcı hale getirebilir.

Panik Atak Neden Olur?

Panik atak tek bir nedene bağlı değildir. Çoğu zaman birden fazla etken bir araya gelir.

Yaygın nedenler arasında şunlar yer alır:

·        Uzun süreli stres ve baskı

·        Bastırılmış ya da ifade edilemeyen duygular

·        Travmatik deneyimler

·        Yoğun sorumluluk alma

·        Kaygıya yatkın bir sinir sistemi

·        Kontrol kaybına dair güçlü korkular

Bazı kişilerde panik atak “durduk yere” başlamış gibi görünür. Ancak çoğu zaman beden, uzun süredir fark edilmeyen bir yükü bu yolla görünür kılar.

Toplum içerisinde kendini kaybolmuş hissedebilirsin.

Panik Atak Günlük Hayatı Nasıl Etkiler?

Panik atak yaşayan kişiler zamanla atakların tekrar etmesinden korkmaya başlayabilir. Bu korku, günlük yaşamı daraltan bir döngü yaratabilir.

Örneğin:

·        Yalnız kalmaktan kaçınma

·        Toplu taşıma kullanmama

·        Kalabalık ortamlara girmekte zorlanma

·        Bedeni sürekli kontrol etme

·        “Ya yine olursa” düşüncesiyle tetikte olma

Bu durum, kişinin yaşam alanını giderek küçültebilir ve özgürlük hissini zedeleyebilir. Panik atağın kendisinden çok, tekrar yaşama korkusu belirleyici hale gelir.

Panik Atak Sırasında Ne Yapılabilir?

Panik atak sırasında amaç atağı “durdurmak” değil, bedeni daha fazla yalnız bırakmamaktır.

Şu adımlar yardımcı olabilir:

·        Nefesi zorla kontrol etmeye çalışmak yerine yavaşlatmaya niyet etmek

·        Ayağınızı yere bastığınızı hissetmek, etrafınıza bakmak

·        “Bu bir panik atak, geçecek” cümlesini kendinize hatırlatmak

·        Bedendeki belirtilerle savaşmak yerine onları gözlemlemek

Panik atak sırasında yapılan en yaygın hata, belirtilerden kaçmaya ya da onları bastırmaya çalışmaktır. Bu çaba genellikle kaygıyı artırır.

Panik Atak Ne Zaman Destek Gerektirir?

Eğer panik ataklar:

·        Sıklaşmaya başladıysa

·        Günlük yaşamı belirgin şekilde kısıtlıyorsa

·        Kişi sürekli tetikte hissediyorsa

·        Kaçınma davranışları artıyorsa

psikolojik destek almak önemli bir adım olabilir.

Panik atak, yalnız başına “üstesinden gelinmesi gereken” bir durum olmak zorunda değildir. Bu süreçte destek almak, zayıflık değil, bedene ve yaşananlara kulak verme biçimidir.

Çoğunlukla bu yük ile yalnız başa çıkman gerektiğini düşünebilirsin.

Terapide Panik Atak Nasıl Ele Alınır?

Terapi sürecinde panik atak yalnızca belirtiler üzerinden ele alınmaz. Bedenin neden bu şekilde alarm verdiği, hangi koşullarda zorlandığı birlikte anlaşılmaya çalışılır.

Terapide şu alanlar üzerinde durulabilir:

·        Kaygıyı tetikleyen iç ve dış faktörler

·        Bedensel tepkilerle ilişki kurma

·        Güven duygusunun yeniden inşası

·        Duyguların ifade edilebilir hale gelmesi

Amaç panik atağı “yok etmek” değil, onunla kurulan ilişkiyi dönüştürmektir.

Birlikte Düşünmek Mümkün

Panik atak yaşayan birçok kişi bu deneyimi tek başına taşımaya çalışır. Oysa bu süreçte destek almak, hem bedeni hem de zihni rahatlatabilir.

Eğer panik ataklar yaşam kalitenizi etkiliyorsa, bu süreci birlikte ele almak mümkün. Online ya da yüz yüze terapi seçenekleriyle, size uygun bir destek alanı oluşturulabilir.

Terapi

45 dk.

Yer Ayırt